Projet Nudité

Onderzoek naar naaktheid en schaamte in verschillende culturen

Projet nudité was een project in ontwikkeling. De inhoud werd tot 2007 regelmatig bijgesteld en uitgebreid aan de hand van nieuwe gegevens. Het laatste nieuws vond u hier. Ik nodigde u van harte uit om aan dat proces deel te nemen, bijvoorbeeld door een bericht achter te laten in het gastenboek, een punt van discussie naar voren te brengen in het forum, of door mij een email te sturen. U kunt dit laatste nog altijd doen op projetnudite@victorvandijk.nl, al ben ik zelf niet meer actief met het onderwerp bezig omdat ik mijn antwoord heb gevonden.

Met vriendelijke groet,

Victor van Dijk

Naaktheid en schaamte: een antropologisch antwoord

De vraag die ik stelde aan Illuster (alumnitijdschrift van de Universiteit Utrecht): Waarom schamen veel mensen zich om hun naakte lichaam in de openbaarheid te tonen? Wat zijn de culturele en sociale achtergronden daarvan?

Het antwoord in Illuster 36, 09/04, door Dr. W.E.A. van Beek, universitair hoofddocent culturele antropologie aan de Universiteit Utrecht:

"Laat mij allereerst opmerken dat het schaamtegevoel in de wereld geen universeel beeld geeft. Bij vijfennegentig procent van de mensen is de schaamte genitaal gericht. Toch zijn er bijvoorbeeld in het Amazonegebied naakte vrouwen die zich schamen als ze geen bandjes om hun arm of enkels dragen. De schaamte ontstaat als wordt afgeweken van de kledingnorm, die in iedere cultuur weer anders is ingevuld.

De schaamte is niet aangeboren, maar de reden dat mensen zich schamen heeft wel een universele, biologische achtergrond. Basis is de genetisch ge´ndiceerde man-vrouwrelatie. Die is biologisch niet verder ingevuld, zoals dat wel het geval is bij vogels (monogamie) of bavianen (polygamie). Het is aan de cultuur om 'aan de seks wat te regelen'. Dat leidt tot culturele regels voor seksuele binding, dus seksueel gedrag. Dat verklaart weer de culturele aandacht voor het genitaal, dus voor bedekking van het genitaal, want sommige reflexen zijn nu eenmaal zichtbaar. Het lijkt een logische opdracht voor elke cultuur om, gezien het belang van een stabiel ouderpaar, dat immers nodig is voor de opvoeding van een vroeg geboren jong, het genitaal te 'privatiseren'."

Mocht de publicatie van dit antwoord op mijn site auteurs- of anderszins rechterlijke bezwaren opleveren, mail mij gerust, dan kunnen we samen tot een oplossing komen!

naar boven


Download: Fast, Fun, Awesome